Chuyên đề “Quản lý hen và bệnh lý tai mũi họng ở trẻ em”
Lúc 8 giờ sáng, ngày 11 tháng 8, tại hội trường Liên Chi hội Hen Dị ứng Miễn dịch Lâm sàng Thành phố Hồ Chí Minh, chương trình cập nhật kiến thức y khoa liên tục với chủ đề “quản lý hen và bệnh lý tai mũi họng ở trẻ em” đã được tổ chức.
Các bác sĩ đăng ký và nhận tài liệu tham dự
Chương trình có sự tham gia giảng dạy của PGS.TS.BS Lê Thị Tuyết Lan, Chủ tịch Liên Chi hội Hen Dị ứng Miễn dịch Lâm sàng Thành phố Hồ Chí Minh, Ths.BS Vũ Trần Thiên Quân, Bộ môn Sinh lý-Sinh lý bệnh-Miễn dịch, Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh, Ths.BS.CKII Phùng Minh Thịnh, Trưởng khoa Tai mũi họng Bệnh viện Nguyễn Trãi, BS.CKII Lâm Hoàng Yến, Khoa tai mũi họng, Bệnh viện Nhân dân 115, BS.CKII Đặng Thị Kim Huyên và BS Trần Quốc Tài, Khoa thăm dò chức năng hô hấp, Bệnh viện Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh.
Buổi sáng, lớp học được cập nhật các chuyên đề: “Viêm mũi dị ứng và hen ở trẻ em” của BS.CKII Lâm Hoàng Yến, “Ngáy và ngưng thở khi ngủ ở trẻ em” của Ths.BS Vũ Trần Thiên Quân, “Trào ngược dạ dày và thực quản ở trẻ em” của BS.CKII Đặng Thị Kim Huyên và “Viêm Amidan, VA và hen ở trẻ em” của Ths.BS CKII Phùng Minh Thịnh.
“Viêm mũi dị ứng và hen ở trẻ em”
BS.CKII Lâm Hoàng Yến trình bày
Chia sẻ chuyên đề, BS.CKII Lâm Hoàng Yến nhấn cho biết có 70-90% bệnh nhân hen có kèm theo viêm mũi dị ứng, 20-50% bệnh nhân viêm mũi dị ứng có đồng mắc hen, Hen và viêm mũi dị ứng đều gây tổn thương ở đường hô hấp.
Kết luận chuyên đề, BS Lâm Hoàng Yến nhấn mạnh, viêm mũi dị ứng là bệnh lý chung của đường hô hấp, cần điều trị sớm, đúng phương pháp sẽ không dẫn đến hen, “Để kiểm soát hen hiệu quả, cần điều trị tốt viêm mũi dị ứng” BS Lâm Hoàng Yến khẳng định.
“Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn ở trẻ em”
Ths.BS Vũ Trần Thiên Quân trình bày
Trình bày chuyên đề, Ths.BS Vũ Trần Thiên Quân lưu ý đến các yếu tố cơ bản, nguyên nhân, hậu quả, triệu chứng lâm sàng, chẩn đoán và điều trị ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn ở trẻ em.
Nhấn mạnh đến phương pháp điều trị, Ths.BS Vũ Trần Thiên Quân cho biết, có thể phẫu thuật, dùng CPAP, chỉnh răng. Giảm cân ở trẻ dư cân, béo phì. Dùng Corticoid mũi hoặc Montelukast ở trẻ viêm mũi dị ứng theo mùa. Đặc biệt là trẻ thường xuyên ngáy, các triệu chứng thực thể đôi khi không đặc hiệu. Cần lưu ý khám vùng mặt, hàm, răng miệng họng và toàn thân để có được chẩn đoán ban đầu phù hợp. Đo đa ký giấc ngủ là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán.
Ths.BS Vũ Trần Thiên Quân kết luận: “Các cách điều trị ngưng thở lúc ngủ bao gồm giảm cân, cắt Amydan, VA, chỉnh hình vùng hàm mặt, vách ngăn, điều trị viêm mũi dị ứng, dụng cụ miệng và CPAP”. Bác sĩ sẽ quyết định cách điều trị phù hợp cho từng cá thể.
“Viêm VA, Amidan và hen ở trẻ em”
Ths.BS Phùng Minh Thịnh chia sẻ
Ths.BS Phùng Minh Thịnh cho biết, VA là nơi tấn công đầu tiên của các tác nhân lạ khi vào đường hô hấp, không khí hít vào qua đường mũi có chứa nhiều loại vi khuẩn, vi khuẩn bám vào VA. Bạch cầu bắt lấy vi khuẩn đem vào trung tâm nằm ở bên trong, từ đó, vi khuẩn được nhận diện và cơ thể sẽ tạo ra kháng thể để diệt vi khuẩn. VA thường hoạt động chủ yếu ở trẻ từ 1 tuổi đến 10 tuổi.
Kết luận chuyên đề, bác sĩ Thịnh lưu ý, cắt amidan là một trong những phẫu thuật phổ biến được thực hiện ở trẻ em. Việc này thường được chỉ định khi ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn hoặc viêm amidan gây biến chứng, gây viêm xoang, viêm tai giữa, thấp tim, viêm khớp, viêm cầu thận và nhiễm trùng amidan có nhiều hốc mũ hoặc nghi ngờ ác tính.
Tuy nhiên, bác sĩ Thịnh cũng lưu ý, phẫu thuật có thể làm tăng nguy cơ phát triển bệnh nhiễm trùng hô hấp trên và dưới về lâu dài.
“Do đó, cần cân nhắc lợi ích của việc phẫu thuật cắt Amidan. Bác sĩ sẽ tiến hành phẫu thuật nếu lợi ích lớn hơn rủi ro mắc bệnh trong ngắn hạn và dài hạn” bác sĩ Thịnh khẳng định.
“Thách thức hen và trào ngược dạ dày thực quản”
BS.CKII Đặng Thị Kim Huyên trình bày
BS,CKII Đặng Thị Kim Huyên cho biết, bệnh trào ngược dạ dày thực quản có triệu chứng ảnh hưởng chức năng hằng ngày và có thể gây biến chứng.
Kết luận chuyên đề, BS Đặng Thị Kim Huyên nhấn mạnh: “Trào ngược dạ dày thực quản và hen là gánh nặng trong việc chăm sóc sức khỏe, triệu chứng ngoài thực quản, trào ngược dạ dày phổ biến hơn trẻ hen. Phương pháp tối ưu xác định chẩn đoán là dựa trên lâm sàng, tiền sử của từng trường hợp, hỏi bệnh sử kỹ lưỡng và khám lâm sàng, Bác sĩ chẩn đoán và xem xét điều trị thử. “Chẩn đoán-điều trị trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ hen là đặc thù cho từng trường hợp” BS Đặng Thị Kim Huyên chia sẻ.
Sau chuyên đề trên, lớp học tiến hành thảo luận và kết thúc chương trình buổi sáng.
“Hen khó trị và hen nặng ở trẻ em”
PGS.TS.BS Lê Thị Tuyết Lan trình bày
Buổi chiều, lớp học tiếp tục với hai chuyên đề “Hen khó trị và hen nặng ở trẻ em” của PGS.TS.BS Lê Thị Tuyết Lan và “Thăm dò chức năng hô hấp ở trẻ em” của BS Trần Quốc Tài.
Trình bày chuyên đề “Hen khó trị và hen nặng ở trẻ em”, PGS.TS.BS Lê Thị Tuyết Lan cho biết: “Đây là một tập hợp đa dạng, cần nhiều bước để chẩn đoán và xử trí. Hen nặng chỉ chiếm một tỉ lệ nhỏ trong hen trẻ em từ 2-5% nhưng tốn nhiều kinh phí điều trị và tổn thất.”
“Ngoài cách điều trị truyền thống, cần phải xem xét các thuốc sinh học và các phương pháp khác” PGS.TS.BS Lê Thị Tuyết Lan cho biết.
Kết luận chuyên đề, PGS.TS.BS Lê Thị Tuyết Lan lưu ý, hen nhi nặng rất đa dạng, việc đầu tiên là phải khẳng định chẩn đoán hen. Việc tối ưu hóa điều trị hen để loại trừ hen khó trị trước khi xác định hen nặng. Kiểm tra kỹ thuật sử dụng thuốc, việc tuân thủ liều lượng thuốc, điều trị các bệnh lý đi kèm, tránh các yếu tố kích phát trong môi trường trong nhà và trường học, Điều trị hen nặng bao gồm các thuốc không dùng Corticosteroid như Tiotropium và thuốc sinh học. Cần đội ngũ bác sĩ đa chuyên khoa để xử trí tốt hen nặng.
“Thăm dò chức năng hô hấp ở trẻ em”
BS Trần Quốc Tài chia sẻ
Bác sĩ Trần Quốc Tài cho biết, thăm dò chức năng hô hấp ở trẻ em có các phương pháp đo: hô hấp ký, dao động xung ký, đo nồng độ Nitric Oxide trong khí thở ra FeNO, phế thân ký, khả năng khuếch tán của phổi (DLCO), Phân tích thể tích lưu thông (Tidal breathing analysis-TBA) và nghiệm pháp tim mạch hô hấp gắng sức (Cardio Pulmonary Exercise Testing-CPET).
Bác sĩ Trần Quốc Tài cho biết, thăm dò chức năng hô hấp ở trẻ em là điều khả thi. Hô hấp ký là phương pháp thăm dò cơ bản, có giá trị vàng trong chẩn đoán tắc nghẽn và chẩn đoán phân biệt với hen. Dao động xung ký hô hấp có thể thực hiện được ở trẻ nhỏ từ 2 tuổi trở lên, nhạy hơn trong xác định tình trạng bệnh lý đường dẫn khí nhỏ và đáp ứng thuốc giãn phế quản.
Cũng theo bác sĩ Tài, FeNO phối hợp với hô hấp ký và dao động xung ký để chẩn đoán và theo dõi hen. Phế thân ký và DLCO giúp thăm dò nâng cao ở những trường hợp hô hấp ký bất thường.
TBA có tiềm năng trong đánh giá sớm chức năng hô hấp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Nghiệm pháp tim mạch hô hấp gắng sức CPET giúp phát hiện các bệnh lý chỉ xuất hiện trong lúc vận động.
Sau các chuyên đề trên, lớp học thảo luận và kết thúc lúc 16 giờ 30. Các học viên phải làm bài post-test và đạt trên 70% mới được cấp CME. Lớp học nhận được sự tham gia của 33 học viên, Chương trình có sự tài trợ của Công ty Newtech.
Ông Tạ Văn Phụng, Giám đốc Công ty Newtech chia sẻ
PGS.TS.BS Lê Thị Tuyết Lan, các báo cáo viên và các học viên chụp hình lưu niệm
Tin và ảnh: Trần Thanh Lộc